Aan boord bij Cees Egas van de Noordendiep

Aan boord bij Cees Egas van de Noordendiep

Iedere maandag stapt Cees Egas met plezier aan boord van de Noordendiep. Al ruim vier jaar vaart hij voor De Hoop en vervoert hij zand, grind en andere bouwgrondstoffen over water naar de juiste bestemming. Daarmee speelt hij, net als de andere schippers binnen onze relatievloot, een belangrijke rol in onze logistieke keten.

Onlangs behaalde de Noordendiep de Green Award. Een mooi moment voor ons om aan boord te stappen en met Cees in gesprek te gaan over zijn werk, de samenwerking met De Hoop en de ontwikkelingen in de binnenvaart.

Kun je kort iets vertellen over jezelf, je schip en het werk dat jullie dagelijks doen?

“Ik ben Cees Egas en zit inmiddels 31 jaar in de binnenvaart”, vertelt Cees. “Het varen zit echt in de familie. Mijn vader voer, mijn opa voer ook. Zelf ben ik de eerste generatie die voor De Hoop vaart.”

Cees komt oorspronkelijk uit Hardinxveld, maar verhuisde 37 jaar geleden naar Zeeland. “Sindsdien ken ik De Hoop eigenlijk al. Tijdens mijn stage op de Calypso kwam ik ook al in aanraking met De Hoop. Later heb ik eerst op een cementtanker gevaren, daarna op een beunschip en uiteindelijk kwam de Noordendiep op mijn pad.”

De samenwerking met De Hoop ontstond via familie. “Mijn neef had de Schelpkreek gekocht en daardoor kwam ik opnieuw in contact met De Hoop. Vier weken later kreeg ik een telefoontje en is de samenwerking gestart. Inmiddels varen we ruim vier jaar voor de vloot van De Hoop.”

Met de Noordendiep vervoert Cees vooral zand en grind. “Eigenlijk allerlei grondstoffen. Heel af en toe ook gebroken puin. Vandaag laden we bijvoorbeeld voor het eerst Tilrood een materiaal bestemd voor Amsterdam. Dat maakt het werk afwisselend.”

Hoe ervaren jullie de samenwerking met De Hoop?

Cees is daar duidelijk over. “De samenwerking ervaren we als goed. Natuurlijk is er overal weleens wat, dat hoort erbij. Maar over het algemeen loopt het heel goed. De omgang is prettig, de betalingen zijn goed en als er iets is, wordt er oplossingsgericht meegedacht.”

Voor een schipper is goede communicatie met de planning belangrijk. Zeker omdat omstandigheden op het water, bij laadplaatsen en bij loslocaties snel kunnen veranderen. “De communicatie met de planning gaat heel goed. Dat is belangrijk, want je moet op elkaar kunnen vertrouwen. Het blijft mensenwerk.”

Volgens Cees zit de kracht vooral in de manier waarop er met elkaar wordt omgegaan. “Het is persoonlijk. Je bent niet zomaar een nummer. Dat maakt het prettig om samen te werken.”

Is er een moment uit de samenwerking dat je is bijgebleven?

“Vorig jaar mochten we laden onder de Krakesandt”, vertelt Cees. “Daar was een hele delegatie bij aanwezig op een soort cruiseschip. Er zijn toen mooie beelden gemaakt. Dat soort momenten blijven je wel bij. Je ziet dan ook hoe bijzonder het werk eigenlijk is. Voor ons is het dagelijks werk, maar voor anderen is het indrukwekkend om van dichtbij te zien.”

Welke routes varen jullie meestal?

De Noordendiep is vooral actief in het zuidwesten van Nederland en België, maar het werkgebied is breder dan dat. “We komen vanaf Amsterdam tot aan de Duitse grens, richting Brussel, Roeselare en over de Maas tot Namen. Niet helemaal tot aan de Franse grens, maar wel in een groot gebied.”

Hoe de week eruitziet, hangt sterk af van de planning en de drukte. “Hoe drukker het is, hoe beter voor de planning. Dan kun je combinaties maken en blijft het schip goed in beweging.”

In het weekend is Cees het liefst thuis. “Dan zijn we in Arnemuiden. Maar dat is ook het gekke van dit werk: als je aan boord bent, wil je naar huis. En als je thuis bent, wil je weer aan boord.”

Waar ben je het meest trots op als je kijkt naar je schip en je werk?

Cees hoeft daar niet lang over na te denken. “Dat we iedere maandag weer met plezier aan boord stappen. Dat zegt eigenlijk alles.”

Ook over de Noordendiep spreekt hij met waardering, al blijft hij nuchter. “Het is een mooi schip. Al vind ik het altijd lastig om dat over mijn eigen spullen te zeggen. Maar het vaart prettig en het gebruiksgemak is goed. Dat maakt het werk iedere dag net wat fijner.”

Aan boord werkt Cees samen met zijn zoon en een Roemeense matroos. “We doen het echt samen. Dat is belangrijk. Het materiaal moet goed zijn, maar de mensen maken uiteindelijk het verschil.”

Wat maakt vervoer over water volgens jou belangrijk?

Volgens Cees blijft vervoer per schip een logische keuze voor grote hoeveelheden grondstoffen. “Als je kijkt naar de hoeveelheid tonnen die je in één keer meeneemt, dan is vervoer over water gewoon efficiënt. Voor hetzelfde tonnage heb je op de weg veel meer transportbewegingen nodig.”

Ook qua brandstofverbruik per ton ziet hij voordelen. “De uitstoot per tonkilometer ligt in de binnenvaart beduidend lager dan bij wegtransport. Natuurlijk moeten ook wij blijven verbeteren, maar de basis van vervoer over water is sterk.”

De Noordendiep heeft de Green Award behaald. Wat betekent dat voor jou?

Het Green Award programma dient ter stimulering van een schonere en veiligere scheepvaart en bestaat al sinds 1994 voor de zeevaart. Over de hele wereld zijn er schepen en rederijen door Green Award gecertificeerd op het gebied van kwaliteit, veiligheid en milieu.

“Het is vooral een bevestiging dat je schip aan bepaalde eisen voldoet”, zegt Cees. “Er komt een hele lijst bij kijken. Ons schip is nog relatief jong, waardoor er vanuit de nieuwbouw al veel punten goed waren.”

Toch plaatst hij er ook een nuchtere kanttekening bij. “Je moet het niet mooier maken dan het is. Volgens de regels is het schip beter. Dat betekent niet automatisch dat alles ineens volledig duurzaam is. Maar je voldoet wel aan eisen die steeds belangrijker worden.”

Voor Cees is het behalen van de Green Award dus geen eindpunt, maar een onderdeel van de ontwikkelingen in de sector. “Als je niet meedoet, val je op een gegeven moment af. De regels veranderen en als schipper moet je daarin mee.”

Wat is er aan boord aangepast?

De afgelopen jaren is er technisch veel aan het schip gedaan. “Alle machinerie is vervangen. We hebben een nieuwe hoofdmotor, een nieuwe boegschroefmotor en nieuwe generatorsets. Daarmee voldoen we beter aan de regels van nu.”

De nieuwe motoren leveren ook merkbaar comfort op. “We zijn veel stiller geworden. Dat merk je aan boord direct. Het vaart prettiger en rustiger. Dat is voor ons dagelijks werk echt een voordeel.”

Of het schip daarmee in alle opzichten duurzamer is, benadert Cees voorzichtig. “Roet wordt bijvoorbeeld nog een keer verbrand. De overheid wil dat, en volgens de regels is dat beter. Economisch gezien is het voor ons ook beter. Maar het hele verhaal rondom verduurzaming klopt in de praktijk nog niet altijd helemaal.”

Is Green Award vooral techniek, of ook een andere manier van werken?

“Vooral techniek”, zegt Cees. “Maar het zorgt er wel voor dat je bewuster kijkt naar wat er aan boord gebeurt. Je kijkt naar onderhoud, veiligheid, verbruik en naar wat er nodig is om bij te blijven.”

Tegelijkertijd ziet hij dat regelgeving en subsidies een grote rol spelen. “Er zijn subsidies voor bijvoorbeeld batterijen. Op dit moment hebben wij daar nog geen concrete plannen voor. Maar zeg nooit nooit. Voor mij hoeft het misschien niet meer, maar mijn zoon gaat het schip overnemen. Dan kijk je toch anders naar de toekomst.”

Die opvolging speelt een belangrijke rol in de keuzes die nu en later worden gemaakt. “Als je weet dat er iemand verdergaat, wil je blijven investeren. Zeker als je werkt in een betrouwbare samenwerking.”

Merken klanten of havens iets van de Green Award?

“In de praktijk wordt er weinig naar gevraagd”, vertelt Cees. “Er zijn wel havens waar je korting krijgt als je het certificaat hebt. Je moet betalen om een haven binnen te komen en dan kan zo’n certificaat voordeel geven.”

Voor opdrachtgevers is het volgens hem vooral belangrijk dat het schip betrouwbaar inzetbaar is. “Dat je je afspraken nakomt, veilig werkt en goed communiceert. Dat blijft de basis.”

Hoe kijk je naar verduurzaming in de binnenvaart?

Cees ziet dat de binnenvaart verandert, maar hij kijkt er nuchter naar. “Je kunt niet achterblijven. Je ziet steeds meer elektrische auto’s en de techniek ontwikkelt continu. Dat houd je niet tegen.”

Toch is de stap naar echt anders varen volgens hem groot. “Een elektrisch gedreven schip klinkt mooi, maar waar ga je laden? En hoe lang lig je dan stil? LNG is ook een optie, maar je hebt veel meer nodig dan gasolie. Waterstof wordt ook geprobeerd, maar is nog heel duur. Dat neemt nog geen grote vlucht.”

Rondom Rotterdam ziet hij wel ontwikkelingen. “Daar varen een aantal containerschepen deels elektrisch. Die kunnen een paar uur elektrisch varen. Maar de rest draait nog gewoon op gasolie. Er gebeurt dus zeker iets, maar we zijn er nog lang niet.”

Wat is de grootste uitdaging voor schippers?

“De investering”, zegt Cees direct. “En betaalbare techniek. Ik denk wel dat verduurzaming moet kunnen, maar alles om ons heen kost geld. Eerst moet de portemonnee open, daarna volgt de rest pas.”

Volgens hem moeten techniek, regelgeving en praktijk beter op elkaar aansluiten. “Je kunt als schipper wel willen, maar het moet ook werkbaar zijn. Je moet kunnen laden, kunnen varen en je schip rendabel houden.”

Waar liggen juist kansen?

Cees kijkt daarbij vooral naar de volgende generatie. “In de opvolging liggen veel kansen. Mijn zoon vaart mee en kijkt er ook naar uit om met het schip op pad te gaan. Bijvoorbeeld een trip naar Amsterdam, daar kan hij echt naar uitkijken.”

De nieuwe generatie groeit op met andere technieken en andere verwachtingen. “Daar zit beweging in. Maar ook dan blijft het belangrijk dat het betaalbaar en praktisch blijft.”

Wat maakt het schippersbestaan voor jou mooi?

“De vrijheid”, zegt Cees. “Geen dag is hetzelfde. Dat past bij ons. Een kantoorbaan zou niks voor ons zijn.”

Die afwisseling zit in de routes, de ladingen, de mensen en de omstandigheden. “Iedereen heeft zijn eigen uitdagingen, maar bij ons is elke dag echt anders. Dat maakt het mooi.”

Wat betekent het voor jullie dat De Hoop aandacht geeft aan schepen binnen de relatievloot?

“Dat waarderen we”, zegt Cees. “Het laat zien dat er oog is voor de mensen achter het transport. Want uiteindelijk blijft het mensenwerk.”

Volgens Cees zijn goede schepen belangrijk, maar staat of valt de samenwerking met de mensen. “Het materiaal is ondergeschikt aan de mensen en de samenwerking. Als dat goed zit, kun je samen verder bouwen.”

En dat is ook zijn wens voor de komende jaren. “Nog een lange, mooie en duurzame samenwerking. Niet alleen duurzaam in techniek, maar ook duurzaam in de relatie met elkaar.”